Veprimtaria pa licencë: përgjegjësia në Shqipëri dhe në BE

Shqipëria: Ligji nr. 66/2020

• Neni 103, pika 1, shkronja “a”: autoriteti përgjegjës (AMF ose AKSHI) mund të vendosë gjobë administrative nga 12 000 000 deri në 18 000 000 lekë ndaj subjekteve që ushtrojnë veprimtarinë pa u pajisur me licencën ose autorizimin përkatës.
• I njëjti nivel gjobe zbatohet për mosdhënien apo fshehjen e informacionit të kërkuar nga autoritetet (neni 103, pika 1, shkronja “b”) dhe për shkeljen e kreut për abuzimin e tregut (neni 103, pika 1, shkronja “c”).
• Neni 103, pika 2: sanksionet vendosen për çdo shkelje.
• Neni 102, pika 5: gjoba administrative nuk e pengon autoritetin të paraqesë kallëzim penal në prokurori. As përfundimi i një çështjeje penale nuk e pengon vendosjen e një gjobe administrative.
• Nenet 92, pika 4, dhe 93, pika 7: nëse hetimi administrativ konstaton se është kryer një vepër penale e parashikuar në Kodin Penal, autoriteti duhet të paraqesë kallëzim penal.
• Neni 104: vendimet mund të ankimohen në gjykatën administrative brenda 45 ditëve. Ankimi nuk pezullon ekzekutimin.

Shqipëria: ligji për parandalimin e pastrimit të parave

Ligji nr. 33/2019 ndryshoi ligjin për parandalimin e pastrimit të parave (nr. 9917/2008). Ai shtoi në fushën e zbatimit të ligjit asetet virtuale dhe ofruesit e shërbimeve të aseteve virtuale, duke i vënë ata nën detyrimet e kujdesit të duhur ndaj klientit dhe të raportimit, si dhe nën regjimin e sanksioneve të vetë këtij ligji. Nuk kemi cituar shuma konkrete gjobash sipas këtij ligji, sepse nuk arritëm të konfirmonim tekstin aktual të konsoliduar në një burim zyrtar.

Shqipëria: Kodi Penal

Nuk arritëm të konfirmonim nga një tekst zyrtar i konsoliduar se cili nen i Kodit Penal, nëse ka, penalizon posaçërisht shërbimet kripto pa licencë. Prandaj nuk përmendim asnjë. Vetë Ligji nr. 66/2020 i drejton çështjet penale te prokuroria, siç përshkruhet më sipër.

BE: MiCA

• Neni 59: një person mund të ofrojë shërbime të kripto-aseteve në Bashkim vetëm nëse është i autorizuar si ofrues shërbimesh të kripto-aseteve (ose është një subjekt financiar i njoftuar sipas nenit 60).
• Neni 111, pika 1, shkronja “d”: shtetet anëtare duhet t’u japin autoriteteve kompetente kompetenca për të sanksionuar shkeljet e neneve 59, 60, 64 dhe 65–83. Kjo zbatohet “pa cenuar sanksionet penale”.
• Neni 111, pika 2: këto kompetenca përfshijnë deklarata publike dhe urdhra për pushimin e sjelljes. Për personat fizikë, ato përfshijnë gjoba maksimale prej të paktën 700 000 eurosh, ose të paktën dyfishin e fitimit të realizuar apo të humbjes së shmangur.
• Neni 111, pika 3: për personat juridikë, gjobat maksimale duhet të jenë të paktën 5 000 000 euro, ose për shkeljet e llojit të nenit 59 të paktën 5% e xhiros totale vjetore.
• Shtetet anëtare mund të mbështeteshin në vend të kësaj te sanksionet penale që ekzistonin tashmë në ligjin e tyre kombëtar deri më 30 qershor 2024, dhe duhej t’i njoftonin rregullat e tyre deri më 30 qershor 2025. Prandaj sanksionet penale konkrete ndryshojnë nga një vend në tjetrin.
• Neni 143, pika 3: ofruesit që vepronin tashmë sipas ligjit kombëtar mund të vazhdonin jo më vonë se deri më 1 korrik 2026. Kjo periudhë kalimtare tashmë ka përfunduar.

Pse ka rëndësi për këtë projekt

Crypto.al është vetëm koncept. Nuk ofron asnjë shërbim me kripto-asete dhe nuk zotëron asnjë licencë apo autorizim sipas Ligjit nr. 66/2020 apo MiCA. Çdo shërbim funksional do të kërkonte fillimisht licencën përkatëse.